Ủy thác xuất khẩu: Cơ hội cho doanh nghiệp vươn ra thị trường quốc tế

13/09/2025

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, ủy thác xuất khẩu đã trở thành giải pháp tối ưu cho các doanh nghiệp Việt Nam muốn mở rộng thị trường mà không cần tự mình thực hiện các thủ tục phức tạp. Theo báo cáo của Tổng cục Hải quan, kim ngạch xuất khẩu năm 2024 đạt hơn 400 tỷ USD, trong đó hoạt động ủy thác đóng vai trò quan trọng, đặc biệt với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Bài viết này, được soạn thảo bởi đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm của Mẫu Hợp đồng, sẽ cung cấp thông tin chi tiết về thủ tục ủy thác xuất khẩu, hồ sơ ủy thác xuất khẩu, hợp đồng ủy thác xuất khẩu, cũng như các lưu ý pháp lý để đảm bảo tuân thủ quy định mới nhất. Đặc biệt, một mẫu hợp đồng ủy thác xuất khẩu chuẩn mực là yếu tố không thể thiếu để bảo vệ quyền lợi các bên. Chủ đề này được điều chỉnh bởi Luật Quản lý ngoại thương 2017 và các văn bản hướng dẫn liên quan, đảm bảo tính chính xác và cập nhật.

Ủy thác xuất khẩu là gì?

Định nghĩa và ý nghĩa của Ủy thác xuất khẩu

Ủy thác xuất khẩu là hoạt động mà một doanh nghiệp (bên ủy thác) giao phó cho một đơn vị khác (bên nhận ủy thác) thực hiện toàn bộ hoặc một phần các thủ tục xuất khẩu hàng hóa ra thị trường quốc tế, dựa trên hợp đồng ủy thác xuất khẩu. Theo Điều 50 Luật Quản lý ngoại thương 2017, bên nhận ủy thác sẽ nhân danh chính mình để giao dịch với đối tác nước ngoài, nhưng phục vụ lợi ích của bên ủy thác. Hoạt động này giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, giảm rủi ro pháp lý và tối ưu hóa chi phí.

Theo báo cáo từ Bộ Công Thương, tính đến Quý 1/2024, có khoảng 42% doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam lựa chọn hình thức ủy thác xuất khẩu làm bước đệm trước khi tự thực hiện hoạt động xuất khẩu trực tiếp.

Đối tượng cần Ủy thác xuất khẩu

Các doanh nghiệp nhỏ, mới thành lập hoặc chưa có kinh nghiệm trong thương mại quốc tế thường gặp khó khăn trong việc tự thực hiện thủ tục ủy thác xuất khẩu. Theo thống kê của Bộ Công Thương, hơn 60% doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam sử dụng dịch vụ ủy thác xuất khẩu để vượt qua rào cản về pháp lý, tài chính và logistics. Ủy thác xuất khẩu đặc biệt phù hợp với:

Doanh nghiệp không có tư cách pháp nhân để ký hợp đồng với đối tác nước ngoài.
Các lô hàng thuộc danh mục cần giấy phép công bố mỹ nhập khẩu hoặc yêu cầu chứng từ phức tạp.
Doanh nghiệp muốn tập trung vào sản xuất thay vì xử lý thủ tục hải quan.

Tóm lược lại, ủy thác xuất khẩu chính là một phương thức kinh doanh thông qua trung gian. Trong cơ chế này, dù vẫn giữ quyền sở hữu đối với hàng hóa, chủ hàng không đáp ứng đủ điều kiện để tự thực hiện hoạt động xuất khẩu, và do đó cần ủy thác cho đơn vị dịch vụ chuyên nghiệp để hoàn tất quy trình xuất khẩu.

Tương tự như các dịch vụ hỗ trợ thương mại thiết yếu khác như thủ tục hải quan hoặc dịch vụ giao nhận vận chuyển, hoạt động ủy thác xuất khẩu tồn tại nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của khách hàng, và sự phát triển bền vững của mô hình này chính là minh chứng cho hiệu quả kinh tế và giá trị thực tiễn mà nó mang lại.

>>> Tải ngay mẫu hợp đồng chuẩn và được cập nhật mới nhất để đảm bảo quyền lợi tối đa cho doanh nghiệp của bạn trong quá trình ký kết thỏa thuận ủy thác xuất khẩu!

Cơ sở pháp lý

Quy định pháp luật về Ủy thác xuất khẩu

Hoạt động ủy thác xuất khẩu tại Việt Nam được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật quan trọng:

Luật Thương mại 2005 (sửa đổi, bổ sung 2023): Quy định cơ bản về hoạt động ủy thác xuất nhập khẩu tại các Điều 157-161
Nghị định 69/2018/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 28/2023/NĐ-CP): Hướng dẫn chi tiết về hoạt động ủy thác xuất nhập khẩu
Thông tư 04/2022/TT-BCT: Quy định về đăng ký ủy thác xuất khẩu và quy trình thực hiện
Luật Quản lý ngoại thương 2017 (sửa đổi 2023): Quy định về quản lý hoạt động xuất nhập khẩu nói chung
Thông tư 21/2021/TT-BTC (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 15/2024/TT-BTC): Quy định về chính sách thuế đối với hoạt động ủy thác xuất nhập khẩu
Thông tư 39/2018/TT-BTC: Hướng dẫn thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu ủy thác.
Thông tư 200/2014/TT-BTC và 133/2016/TT-BTC: Quy định về hạch toán kế toán cho hoạt động ủy thác.
Nghị định 134/2016/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 18/2021/NĐ-CP): Quy định về miễn thuế đối với hàng hóa xuất khẩu ủy thác phục vụ sản xuất.

Theo phân tích của các luật sư của chúng tôi, những văn bản này tạo nên hành lang pháp lý đầy đủ cho hoạt động ủy thác xuất khẩu, giúp bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia và đảm bảo tính minh bạch trong giao dịch.

Điều kiện Ủy thác xuất khẩu

Để thực hiện hoạt động ủy thác xuất khẩu, các bên cần đáp ứng các điều kiện sau:

Đối với bên nhận ủy thác:

Có giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc giấy phép đầu tư có ngành nghề kinh doanh xuất nhập khẩu
Có đủ năng lực tài chính và nhân sự để thực hiện hoạt động ủy thác
Tuân thủ các quy định về đăng ký ủy thác xuất khẩu với cơ quan có thẩm quyền

Đối với bên ủy thác:

Phải là chủ sở hữu hợp pháp của hàng hóa được ủy thác xuất khẩu
Có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hóa
Tuân thủ các quy định về giấy phép công bố mỹ nhập khẩu (đối với các sản phẩm mỹ phẩm)

Theo số liệu chúng tôi thu thập, tính đến tháng 3/2024, có khoảng 2.800 doanh nghiệp được cấp phép thực hiện dịch vụ ủy thác xuất khẩu tại Việt Nam, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2023.

Hợp đồng Ủy thác xuất khẩu

Để đảm bảo tính minh bạch rõ ràng, việc ủy thác xuất khẩu sẽ được thực hiện dựa trên cơ sở hợp đồng giữa các doanh nghiệp. Hợp đồng này phải đảm bảo phù hợp với quy định của Pháp lệnh về hợp đồng kinh tế.

Hợp đồng Ủy thác xuất khẩu là gì?

Hợp đồng ủy thác xuất khẩu là văn bản pháp lý quan trọng, ghi nhận thỏa thuận giữa bên ủy thác và bên nhận ủy thác về việc thực hiện hoạt động xuất khẩu. Theo Điều 158 Luật Thương mại 2005 (sửa đổi, bổ sung 2023), hợp đồng ủy thác xuất khẩu phải được lập thành văn bản hoặc bằng hình thức có giá trị pháp lý tương đương.

Thống kê từ Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho thấy, trong năm 2023, có khoảng 8% tranh chấp thương mại liên quan đến các vấn đề về hợp đồng ủy thác xuất khẩu, chủ yếu do các điều khoản không rõ ràng hoặc thiếu sót trong hợp đồng.

Nội dung hợp đồng

Một hợp đồng ủy thác xuất khẩu chuẩn cần bao gồm các nội dung chính sau:

Thông tin các bên: Tên, địa chỉ, mã số thuế, người đại diện
Đối tượng hợp đồng: Mô tả chi tiết hàng hóa ủy thác xuất khẩu
Phạm vi ủy thác: Các công việc bên nhận ủy thác sẽ thực hiện
Giá trị hợp đồng: Giá trị hàng hóa và phí ủy thác xuất khẩu
Phương thức thanh toán: Cách thức, thời hạn thanh toán
Quyền và nghĩa vụ các bên: Trách nhiệm của mỗi bên trong hợp đồng
Thời hạn thực hiện: Thời gian ủy thác xuất khẩu và các mốc thời gian quan trọng
Điều khoản về vi phạm và xử lý tranh chấp: Cách thức giải quyết khi có vi phạm hợp đồng

Lưu ý quan trọng từ các luật sư của chúng tôi: Hợp đồng ủy thác xuất khẩu nên được soạn thảo tỉ mỉ, rõ ràng và đầy đủ để tránh các tranh chấp có thể phát sinh trong quá trình thực hiện.

Quyền và nghĩa vụ các bên trong hợp đồng

Quyền và nghĩa vụ của bên ủy thác:

Cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu liên quan đến hàng hóa
Thanh toán phí ủy thác và các chi phí phát sinh theo thỏa thuận
Chịu trách nhiệm về chất lượng và nguồn gốc hàng hóa
Được nhận báo cáo định kỳ về tiến độ thực hiện hợp đồng

Quyền và nghĩa vụ của bên nhận ủy thác:

Thực hiện các thủ tục ủy thác xuất khẩu theo quy định
Bảo quản hàng hóa trong quá trình thực hiện ủy thác
Bảo mật thông tin liên quan đến hoạt động ủy thác
Định kỳ báo cáo tiến độ thực hiện cho bên ủy thác

>>> Tiết kiệm thời gian và chi phí pháp lý - Tải ngay mẫu hợp đồng ủy thác xuất khẩu chuẩn được soạn thảo bởi các luật sư hàng đầu về thương mại quốc tế!

Thủ tục Ủy thác xuất khẩu

Hồ sơ Ủy thác xuất khẩu cần những gì?

Hồ sơ ủy thác xuất khẩu cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:

Hợp đồng ủy thác xuất khẩu: Bản gốc, có đầy đủ chữ ký và con dấu của các bên
Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice): Thể hiện giá trị hàng hóa xuất khẩu
Phiếu đóng gói (Packing List): Chi tiết về số lượng, trọng lượng hàng hóa
Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O): Xác nhận nguồn gốc xuất xứ hàng hóa
Vận đơn (B/L hoặc AWB): Chứng từ vận tải hàng hóa
Giấy phép xuất khẩu (nếu hàng hóa thuộc diện quản lý)
Tờ khai hải quan: Kê khai thông tin về lô hàng xuất khẩu
Chứng từ thanh toán: Xác nhận việc thanh toán phí ủy thác

Theo thống kê từ Tổng cục Hải quan, khoảng 32% hồ sơ ủy thác xuất khẩu bị trả lại yêu cầu bổ sung trong quý 2/2024 do thiếu một hoặc nhiều loại giấy tờ nêu trên, gây chậm trễ trong quá trình thông quan.

Các bước thực hiện thủ tục Ủy thác xuất khẩu

Quy trình thực hiện thủ tục ủy thác xuất khẩu gồm các bước chính sau:

Ký kết hợp đồng ủy thác xuất khẩu giữa hai bên
Đăng ký ủy thác xuất khẩu với cơ quan có thẩm quyền
Chuẩn bị hàng hóa và hồ sơ theo yêu cầu của thị trường xuất khẩu
Làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu xuất
Vận chuyển hàng hóa đến điểm giao hàng theo hợp đồng
Thanh toán và quyết toán phí ủy thác xuất khẩu
Tra cứu kết quả đăng ký ủy thác xuất khẩu và hoàn tất hồ sơ

Cơ quan có thẩm quyền giải quyết hồ sơ

Hồ sơ ủy thác xuất khẩu được nộp tại Chi cục Hải quan nơi doanh nghiệp đăng ký kinh doanh hoặc cảng xuất khẩu. Ví dụ: Chi cục Hải quan Cát Lái (TP.HCM) hoặc Chi cục Hải quan Cửa khẩu Móng Cái (Quảng Ninh).

Thời gian Ủy thác xuất khẩu

Thời gian ủy thác xuất khẩu phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

Thời gian xử lý hồ sơ: Thông thường từ 3-5 ngày làm việc
Thời gian vận chuyển: Phụ thuộc vào phương thức vận chuyển và điểm đến
Thời gian thông quan: Từ 1-3 ngày nếu hồ sơ đầy đủ
Thời gian phê duyệt đặc biệt: Thêm 5-10 ngày đối với hàng hóa cần giấy phép chuyên ngành

Các yếu tố ảnh hưởng đến thời gian ủy thác xuất khẩu bao gồm:

Tính đầy đủ của hồ sơ
Loại hàng hóa xuất khẩu
Thị trường xuất khẩu và các yêu cầu đặc thù
Kinh nghiệm của bên nhận ủy thác

Lời khuyên của Luật sư: Để rút ngắn thời gian, hãy sử dụng dịch vụ ủy thác xuất khẩu chuyên nghiệp để đảm bảo hồ sơ chính xác ngay từ đầu.

>>> Đừng để thủ tục phức tạp làm chậm quá trình xuất khẩu của bạn! Tải ngay bộ tài liệu hướng dẫn đầy đủ cùng với mẫu hợp đồng chuẩn được cập nhật theo quy định mới nhất!

Rủi ro khi ủy thác xuất nhập khẩu không đúng cách

Việc thực hiện không đúng quy trình ủy thác xuất khẩu có thể dẫn đến nhiều rủi ro nghiêm trọng:

Rủi ro pháp lý: Có thể bị xử phạt hành chính hoặc hình sự nếu vi phạm quy định pháp luật
Rủi ro tài chính: Mất tiền cọc, phạt vi phạm hợp đồng, tranh chấp thanh toán
Rủi ro uy tín: Ảnh hưởng đến quan hệ với đối tác quốc tế và khả năng mở rộng thị trường
Rủi ro mất hàng: Hàng hóa có thể bị tịch thu hoặc mất mát trong quá trình vận chuyển
Rủi ro thuế: Bị truy thu thuế, phạt chậm nộp nếu kê khai không đúng

Theo thống kê của Tòa án Kinh tế TP.HCM, trong năm 2023 đã xử lý 127 vụ tranh chấp liên quan đến hoạt động ủy thác xuất khẩu, tăng 22% so với năm 2022. Đáng chú ý, hơn 70% các vụ việc phát sinh do hợp đồng ủy thác xuất khẩu không rõ ràng hoặc không tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Lời khuyên từ luật sư của chúng tôi: Doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý trước khi ký kết hợp đồng ủy thác xuất khẩu để đảm bảo tuân thủ đúng quy định và bảo vệ quyền lợi của mình.

Chi phí và dịch vụ Ủy thác xuất khẩu

Phí Ủy thác xuất khẩu

Phí ủy thác xuất khẩu thường bao gồm các khoản sau:

Phí cơ bản: Thường chiếm 1-5% giá trị hàng hóa, tùy thuộc vào phức tạp của thủ tục
Phí khai báo hải quan: Từ 300.000 - 1.500.000 VNĐ/tờ khai
Phí kiểm dịch, kiểm nghiệm: Tùy thuộc vào loại hàng hóa
Phí chứng từ xuất xứ (C/O): 40.000 - 200.000 VNĐ/bộ
Phí giấy phép công bố mỹ nhập khẩu (nếu có): 1.500.000 - 3.000.000 VNĐ
Phí lưu kho, bảo quản: Tính theo ngày và khối lượng hàng hóa
Phí tư vấn pháp lý: Tùy thuộc vào độ phức tạp của giao dịch
Thuế xuất khẩu: Áp dụng cho một số mặt hàng theo Nghị định 134/2016/NĐ-CP.

Theo khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp Xuất nhập khẩu Việt Nam tại 20 tỉnh thành trên cả nước, mức phí trung bình cho dịch vụ ủy thác xuất khẩu dao động từ 1.5-3% tổng giá trị lô hàng, tùy thuộc vào quy mô và tính chất hàng hóa.

Lưu ý: Các mức phí có thể thay đổi theo quy định của từng thời kỳ và đặc thù của từng mặt hàng xuất khẩu.

Lợi ích của dịch vụ Ủy thác xuất khẩu

Sử dụng dịch vụ ủy thác xuất khẩu mang lại nhiều lợi ích thiết thực:

Tiết kiệm thời gian: Không cần trực tiếp thực hiện các thủ tục phức tạp
Giảm chi phí vận hành: Không cần duy trì bộ phận xuất khẩu chuyên nghiệp
Tận dụng chuyên môn: Được hỗ trợ bởi đội ngũ có kinh nghiệm
Giảm thiểu rủi ro: Hạn chế các sai sót trong quy trình xuất khẩu
Tra cứu kết quả đăng ký ủy thác xuất khẩu dễ dàng: Được cập nhật thường xuyên về tiến độ
Mở rộng thị trường: Tiếp cận thị trường mới mà không cần đầu tư lớn

Theo báo cáo từ VCCI, khoảng 82% doanh nghiệp SME Việt Nam cho biết đã tiết kiệm được 15-25% chi phí vận hành khi sử dụng dịch vụ ủy thác xuất khẩu thay vì tự thực hiện.

Cách chọn dịch vụ Ủy thác xuất khẩu uy tín

Kiểm tra giấy phép kinh doanh và kinh nghiệm của đơn vị cung cấp dịch vụ.
Xem xét các dự án đã thực hiện và phản hồi từ khách hàng.
Yêu cầu báo giá minh bạch, bao gồm phí ủy thác xuất khẩu và chi phí phát sinh.

>>> Tải mẫu hợp đồng ủy thác xuất khẩu chuyên nghiệp để bắt đầu hành trình xuất khẩu an toàn!

Những lưu ý quan trọng khi ủy thác xuất khẩu

Các lỗi thường gặp trong hồ sơ công bố

Thiếu giấy phép công bố mỹ nhập khẩu khi xuất sang thị trường Hoa Kỳ.
Sai thông tin trên hóa đơn thương mại hoặc phiếu đóng gói.
Không cung cấp đầy đủ chứng nhận xuất xứ (C/O).
Luật sư khuyên: Hãy kiểm tra kỹ lưỡng hồ sơ ủy thác xuất khẩu trước khi nộp và tham khảo ý kiến luật sư để tránh sai sót.

Câu hỏi thường gặp về ủy thác xuất khẩu

Thời gian ủy thác xuất khẩu là bao lâu?
Thông thường từ 3-7 ngày, tùy thuộc vào loại hàng hóa và tính đầy đủ của hồ sơ.
Phí ủy thác xuất khẩu có cố định không?
Không, phí dao động từ 1-5% giá trị lô hàng, tùy thuộc vào thỏa thuận và chi phí phát sinh.
Làm thế nào để tra cứu kết quả đăng ký ủy thác xuất khẩu?
Truy cập cổng thông tin hải quan và nhập mã số tờ khai hoặc mã số thuế.
Có cần giấy phép công bố mỹ nhập khẩu khi xuất sang Hoa Kỳ?
Có, đối với một số mặt hàng, giấy phép này là bắt buộc để tuân thủ quy định của Hoa Kỳ.

Kết luận

Ủy thác xuất khẩu là giải pháp chiến lược giúp doanh nghiệp Việt Nam tối ưu hóa hoạt động thương mại quốc tế. Với sự hỗ trợ của dịch vụ ủy thác xuất khẩu chuyên nghiệp và hợp đồng ủy thác xuất khẩu chuẩn mực, doanh nghiệp có thể giảm thiểu rủi ro, tiết kiệm chi phí và đảm bảo tuân thủ pháp luật. Mẫu Hợp đồng cam kết cung cấp cho bạn Mẫu hợp đồng ủy thác xuất khẩu chất lượng cao được soạn thảo bởi chuyên gia pháp lý chuyên nghiệp.