Hợp đồng lao động thời vụ phục vụ hoạt động du lịch

Hợp đồng lao động thời vụ phục vụ hoạt động du lịch được sử dụng khi doanh nghiệp, đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch có nhu cầu bố trí nhân sự trong một khoảng thời gian xác định, chẳng hạn mùa cao điểm, kỳ nghỉ lễ, chương trình tour hoặc giai đoạn tăng nhu cầu phục vụ khách. Các vị trí có thể bao gồm nhân viên phục vụ nhà hàng, lễ tân, buồng phòng, phụ bếp, điều phối tour, hỗ trợ khách du lịch, vận hành điểm tham quan hoặc nhân viên hậu cần. 

Tuy nhiên, “hợp đồng lao động thời vụ” là cách gọi theo tính chất công việc chứ không phải một loại hợp đồng lao động độc lập. Khi quan hệ thực tế có đủ dấu hiệu của quan hệ lao động, doanh nghiệp cần lựa chọn loại hợp đồng phù hợp, đồng thời quy định rõ thời hạn, công việc, tiền lương, thời giờ làm việc, địa điểm làm việc và các chế độ liên quan.

Hợp đồng lao động thời vụ phục vụ hoạt động du lịch là gì?

Đây là thỏa thuận giữa người lao động và doanh nghiệp hoặc đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch về việc thực hiện một công việc trong lĩnh vực du lịch trong khoảng thời gian xác định.

Tính chất “thời vụ” thường xuất hiện khi nhu cầu nhân sự tăng trong:

• Mùa du lịch cao điểm.
• Dịp lễ, Tết.
• Mùa nghỉ hè.
• Các chương trình tour đặc biệt.
• Sự kiện du lịch.
• Giai đoạn khai thác điểm đến theo mùa.
• Thời gian cao điểm tại khách sạn, resort.
• Các chương trình tham quan, trải nghiệm ngắn hạn.

Ví dụ, một khách sạn tuyển thêm nhân viên buồng phòng trong thời gian lượng khách tăng cao hoặc một doanh nghiệp lữ hành tuyển nhân viên hỗ trợ điều hành tour trong một giai đoạn nhất định.

“Hợp đồng thời vụ” có phải loại hợp đồng lao động riêng không?

Không.

Pháp luật lao động hiện hành không coi “hợp đồng lao động thời vụ” là một loại hợp đồng độc lập.

Doanh nghiệp cần căn cứ vào tính chất quan hệ và thời hạn thực tế để xác định loại hợp đồng phù hợp. Trong trường hợp công việc phục vụ hoạt động du lịch được thực hiện trong một khoảng thời gian xác định, hợp đồng lao động xác định thời hạn có thể được sử dụng nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.

Vì vậy, trong nội dung hợp đồng không nên chỉ ghi:

“Loại hợp đồng: Hợp đồng thời vụ”

mà nên xác định rõ loại hợp đồng và thời hạn cụ thể.

Những công việc du lịch có thể sử dụng mẫu hợp đồng

Mẫu có thể được điều chỉnh cho nhiều vị trí như:

• Nhân viên lễ tân khách sạn.
• Nhân viên buồng phòng.
• Nhân viên phục vụ nhà hàng.
• Nhân viên phụ bếp.
• Nhân viên hỗ trợ khách du lịch.
• Nhân viên điều hành tour.
• Nhân viên bán tour.
• Nhân viên chăm sóc khách hàng du lịch.
• Nhân viên vận hành khu du lịch.
• Nhân viên hỗ trợ tại điểm tham quan.
• Nhân viên hậu cần tour.
• Nhân viên tổ chức sự kiện du lịch.
• Nhân viên vận chuyển phục vụ khách du lịch.
• Nhân viên kiểm soát vé tại điểm du lịch.

Đối với những công việc có yêu cầu điều kiện, chứng chỉ hoặc tiêu chuẩn nghề nghiệp theo quy định chuyên ngành, doanh nghiệp cần kiểm tra điều kiện cụ thể trước khi bố trí người lao động thực hiện.

Khi nào doanh nghiệp thường sử dụng lao động thời vụ trong ngành du lịch?

Mùa cao điểm du lịch

Đây là trường hợp phổ biến nhất.

Lượng khách tăng có thể khiến khách sạn, nhà hàng, khu vui chơi hoặc doanh nghiệp lữ hành cần bổ sung nhân sự trong thời gian nhất định.

Dịp lễ, Tết

Nhu cầu nhân sự có thể tăng mạnh trong thời gian ngắn. Doanh nghiệp cần xác định trước lịch làm việc và phương án bố trí nhân sự.

Tour hoặc chương trình đặc biệt

Một chương trình tour kéo dài nhiều ngày có thể cần nhân sự hỗ trợ trong suốt thời gian thực hiện và hoàn tất công việc sau khi tour kết thúc.

Sự kiện du lịch

Các lễ hội, hội chợ, chương trình quảng bá điểm đến hoặc sự kiện dành cho khách du lịch có thể phát sinh nhu cầu tuyển nhân sự trong thời gian xác định.

Đối tượng sử dụng mẫu hợp đồng

Mẫu có thể được sử dụng làm cơ sở tham khảo cho:

Doanh nghiệp lữ hành: tuyển nhân sự điều hành, hỗ trợ tour, chăm sóc khách hàng hoặc hậu cần.

Khách sạn, resort: tuyển lễ tân, buồng phòng, phục vụ, phụ bếp và các vị trí hỗ trợ.

Nhà hàng: bổ sung nhân sự trong mùa cao điểm.

Khu du lịch, điểm tham quan: tuyển nhân viên hỗ trợ vận hành, hướng dẫn khách, bán vé hoặc dịch vụ.

Đơn vị tổ chức sự kiện du lịch: tuyển nhân sự phục vụ chương trình trong khoảng thời gian xác định.

Hồ sơ cần chuẩn bị khi ký hợp đồng

Tùy vị trí, doanh nghiệp có thể chuẩn bị:

• Thông tin cá nhân của người lao động.
• Hồ sơ tuyển dụng.
• CV hoặc thông tin nghề nghiệp.
• Bản mô tả công việc.
• Lịch làm việc dự kiến.
• Lịch tour hoặc lịch hoạt động.
• Quy định nội bộ.
• Quy trình phục vụ khách hàng.
• Danh sách thiết bị, đồng phục hoặc tài sản bàn giao.
• Chứng chỉ, giấy tờ chuyên môn nếu vị trí có yêu cầu.

Nội dung quan trọng trong hợp đồng lao động thời vụ du lịch

Thời hạn hợp đồng

Cần ghi rõ ngày bắt đầu và ngày kết thúc.

Ví dụ:

Hợp đồng có thời hạn từ ngày ……/……/…… đến hết ngày ……/……/……

Nếu công việc phục vụ mùa du lịch nhưng có thời gian chuẩn bị trước hoặc hoàn tất sau mùa cao điểm, nên xác định thời hạn dựa trên thời gian làm việc thực tế.

Công việc phải thực hiện

Không nên chỉ ghi:

“Làm các công việc phục vụ du lịch theo phân công.”

Cách ghi này quá rộng.

Nên mô tả các nhiệm vụ chính, chẳng hạn:

• Tiếp nhận và hỗ trợ khách hàng.
• Chuẩn bị khu vực phục vụ.
• Thực hiện quy trình phục vụ.
• Hỗ trợ điều phối khách.
• Tiếp nhận phản hồi.
• Bàn giao công việc cuối ca.
• Thực hiện các nhiệm vụ khác phù hợp với vị trí.

Địa điểm làm việc

Đối với ngành du lịch, địa điểm làm việc có thể thay đổi tùy công việc.

Có thể là:

• Khách sạn.
• Resort.
• Nhà hàng.
• Khu du lịch.
• Điểm tham quan.
• Văn phòng điều hành.
• Địa điểm tổ chức tour.
• Địa điểm khác theo kế hoạch công việc.

Nếu người lao động phải di chuyển theo tour, nội dung này nên được quy định rõ.

Thời giờ làm việc trong ngành du lịch

Đặc thù của ngành du lịch là thời gian phục vụ khách có thể không trùng với giờ hành chính.

Ví dụ:

• Lễ tân làm việc theo ca.
• Nhân viên nhà hàng làm việc theo ca.
• Nhân viên tour làm việc theo lịch trình.
• Nhân viên khu du lịch làm việc vào cuối tuần.
• Nhân viên phục vụ sự kiện làm việc theo khung giờ của chương trình.

Do đó, hợp đồng nên ghi rõ phương thức bố trí ca và thời gian nghỉ.

Trường hợp phát sinh làm thêm giờ, doanh nghiệp cần thực hiện theo quy định pháp luật về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi và tiền lương làm thêm giờ.

Tiền lương và phụ cấp

Hợp đồng cần thể hiện rõ:

• Mức lương.
• Hình thức trả lương.
• Kỳ hạn trả lương.
• Phụ cấp nếu có.
• Khoản bổ sung khác nếu có.
• Tiền làm thêm giờ.
• Các khoản hỗ trợ khác theo thỏa thuận.

Đối với nhân sự đi theo tour, có thể phát sinh các khoản chi phí liên quan đến ăn, ở, di chuyển hoặc công tác. Nếu doanh nghiệp có chính sách riêng, nên quy định rõ để tránh tranh chấp.

Đồng phục, công cụ và tài sản

Nhân viên du lịch thường được giao:

• Đồng phục.
• Thẻ nhân viên.
• Bộ đàm.
• Máy POS.
• Điện thoại.
• Thiết bị bán vé.
• Chìa khóa.
• Thiết bị phục vụ khách hàng.
• Tài liệu tour.

Hợp đồng có thể quy định trách nhiệm sử dụng và hoàn trả; với tài sản cụ thể, nên lập biên bản bàn giao riêng.

Quy định về phục vụ khách hàng

Đối với nhân sự tiếp xúc trực tiếp với khách du lịch, nên quy định:

• Thái độ phục vụ.
• Quy trình tiếp nhận yêu cầu.
• Quy trình xử lý phản ánh.
• Bảo mật thông tin khách hàng.
• Quy tắc ứng xử.
• Quy định về sử dụng hình ảnh khách hàng.
• Quy trình báo cáo sự cố.

Các quy định này nên được ban hành đồng bộ với nội quy hoặc quy trình vận hành của doanh nghiệp.

Bảo mật thông tin khách hàng và doanh nghiệp

Nhân viên du lịch có thể tiếp cận:

• Họ tên khách hàng.
• Số điện thoại.
• Thông tin đặt phòng.
• Lịch trình.
• Thông tin thanh toán.
• Danh sách đoàn.
• Thông tin đối tác.
• Chính sách giá.
• Dữ liệu kinh doanh.

Hợp đồng nên có điều khoản bảo mật phù hợp, đặc biệt đối với nhân sự làm việc tại bộ phận điều hành tour, lễ tân hoặc chăm sóc khách hàng.

Hướng dẫn soạn hợp đồng lao động thời vụ phục vụ hoạt động du lịch

Bước 1: Xác định nhu cầu tuyển dụng

Xác định doanh nghiệp cần nhân sự cho mùa cao điểm, tour, khách sạn, nhà hàng hay sự kiện.

Bước 2: Xác định vị trí

Ghi chính xác chức danh và bộ phận làm việc.

Bước 3: Xác định thời hạn

Ghi ngày bắt đầu và kết thúc, tránh sử dụng cách diễn đạt không xác định như “đến khi hết mùa du lịch”.

Bước 4: Mô tả nhiệm vụ

Liệt kê các nhiệm vụ chính và giới hạn trách nhiệm.

Bước 5: Xác định lịch làm việc

Nếu làm theo ca hoặc theo lịch tour, cần quy định phương thức bố trí.

Bước 6: Quy định tiền lương

Ghi mức lương, kỳ trả lương và các khoản phụ cấp, hỗ trợ.

Bước 7: Bổ sung điều khoản đặc thù

Tùy vị trí, có thể thêm nội dung về:

• Đi tour.
• Di chuyển.
• Lưu trú.
• Đồng phục.
• Tài sản.
• Bảo mật.
• Dữ liệu khách hàng.

Bước 8: Rà soát chế độ lao động

Trước khi ký, doanh nghiệp cần kiểm tra các quyền lợi và nghĩa vụ về tiền lương, thời giờ làm việc, nghỉ ngơi, bảo hiểm và các chế độ khác theo trường hợp áp dụng.

Mẫu hợp đồng lao động thời vụ phục vụ hoạt động du lịch

HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG

Số: ……/HĐLĐ

Hôm nay, ngày …… tháng …… năm ……, tại ……………………, chúng tôi gồm:

BÊN SỬ DỤNG LAO ĐỘNG

Tên doanh nghiệp: ………………………………………
Địa chỉ: ……………………………………………………
Mã số doanh nghiệp: ……………………………………
Đại diện: ……………………… Chức vụ: ………………

NGƯỜI LAO ĐỘNG

Họ và tên: …………………………………………………
Ngày sinh: …………………………………………………
Địa chỉ: ……………………………………………………
Số giấy tờ tùy thân: ………………………………………
Số điện thoại: ………………………………………………

Hai bên thống nhất ký kết Hợp đồng lao động với các nội dung sau:

Điều 1. Công việc và thời hạn hợp đồng

1. Chức danh: Nhân viên phục vụ hoạt động du lịch.
2. Bộ phận: ………………………………………………
3. Công việc chính:
   • Phục vụ và hỗ trợ khách du lịch theo vị trí được giao.
   • Thực hiện quy trình phục vụ khách hàng của Công ty.
   • Hỗ trợ chuẩn bị và tổ chức các hoạt động du lịch.
   • Tiếp nhận và xử lý các yêu cầu của khách trong phạm vi nhiệm vụ.
   • Báo cáo các sự cố phát sinh cho người phụ trách.
   • Bàn giao công việc, tài sản và tài liệu khi kết thúc ca hoặc chương trình.
   • Thực hiện các nhiệm vụ phù hợp khác theo phân công hợp pháp.
4. Loại hợp đồng: Hợp đồng lao động xác định thời hạn.
5. Thời hạn: từ ngày ……/……/…… đến ngày ……/……/……

Điều 2. Địa điểm làm việc

Địa điểm làm việc: …………………………………………

Trong trường hợp công việc yêu cầu di chuyển theo tour hoặc chương trình du lịch, Người lao động thực hiện công việc tại các địa điểm theo lịch trình được phân công.

Điều 3. Thời giờ làm việc và nghỉ ngơi

1. Thời gian làm việc: ……………………………………
2. Hình thức làm việc: theo ca/theo lịch tour.
3. Thời gian nghỉ: ………………………………………
4. Việc làm thêm giờ được thực hiện theo quy định pháp luật.

Điều 4. Tiền lương và phụ cấp

1. Mức lương: ……………………… đồng/tháng.
2. Phụ cấp: …………………………………
3. Hỗ trợ ăn, ở, đi lại nếu có: ………………………
4. Hình thức trả lương: ………………………
5. Kỳ hạn trả lương: …………………………

Điều 5. Công việc phục vụ khách du lịch

Người lao động có trách nhiệm thực hiện đúng quy trình phục vụ, giao tiếp với khách hàng phù hợp với quy định của Công ty và báo cáo người phụ trách khi phát sinh sự cố vượt quá phạm vi nhiệm vụ.

Điều 6. Đi tour và di chuyển

Trường hợp được phân công phục vụ tour, Người lao động thực hiện lịch trình, địa điểm và nhiệm vụ theo kế hoạch của Công ty.

Các khoản chi phí được Công ty thanh toán hoặc hỗ trợ thực hiện theo chính sách và thỏa thuận áp dụng.

Điều 7. Tài sản, đồng phục và công cụ làm việc

Người lao động có trách nhiệm bảo quản, sử dụng đúng mục đích và hoàn trả đầy đủ tài sản, thiết bị, đồng phục và công cụ được giao khi có yêu cầu.

Điều 8. Bảo mật thông tin

Người lao động có trách nhiệm bảo mật thông tin khách hàng, dữ liệu đặt phòng, lịch trình, thông tin đối tác, chính sách kinh doanh và các thông tin nội bộ khác mà mình tiếp cận trong quá trình làm việc.

Điều 9. Quyền và nghĩa vụ của Người lao động

Người lao động được hưởng tiền lương, quyền lợi và các chế độ theo hợp đồng và quy định pháp luật; đồng thời có trách nhiệm hoàn thành công việc, tuân thủ nội quy và quy trình của Công ty.

Điều 10. Quyền và nghĩa vụ của Công ty

Công ty có quyền quản lý, điều hành và kiểm tra công việc; đồng thời có trách nhiệm bố trí công việc, điều kiện làm việc và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo hợp đồng và pháp luật.

Điều 11. Bảo hiểm và các chế độ khác

Các chế độ bảo hiểm và quyền lợi liên quan được thực hiện theo quy định pháp luật và điều kiện áp dụng đối với Người lao động.

Điều 12. Chấm dứt hợp đồng

Việc sửa đổi, tạm hoãn, chấm dứt hợp đồng và giải quyết các quyền lợi liên quan được thực hiện theo quy định pháp luật.

Điều 13. Bàn giao công việc

Khi hợp đồng kết thúc hoặc khi được yêu cầu, Người lao động có trách nhiệm hoàn thành bàn giao công việc, tài sản, hồ sơ, dữ liệu và các tài liệu liên quan.

Điều 14. Điều khoản chung

Hai bên cam kết thực hiện đúng các nội dung đã thỏa thuận.

Hợp đồng được lập thành …… bản có giá trị như nhau, mỗi bên giữ …… bản.

ĐẠI DIỆN BÊN SỬ DỤNG LAO ĐỘNG
(Ký, ghi rõ họ tên, chức vụ)

NGƯỜI LAO ĐỘNG
(Ký, ghi rõ họ tên)

Những lưu ý khi ký hợp đồng

Thứ nhất, không nên chỉ ghi “hợp đồng thời vụ”. Cần xác định loại hợp đồng theo quy định hiện hành.

Thứ hai, ghi thời hạn cụ thể. “Làm trong mùa du lịch” không phải cách xác định thời hạn tốt bằng việc ghi ngày bắt đầu và ngày kết thúc.

Thứ ba, chú ý lịch làm việc theo ca. Ngành du lịch có đặc thù làm việc vào cuối tuần, ngày lễ và ngoài giờ hành chính.

Thứ tư, nếu nhân viên đi theo tour, cần quy định rõ. Địa điểm, phương tiện di chuyển, ăn ở và chi phí liên quan nên được xác định rõ ràng.

Thứ năm, bảo mật dữ liệu khách hàng. Đây là nội dung đặc biệt quan trọng đối với nhân viên lễ tân, điều hành tour và chăm sóc khách hàng.

Thứ sáu, kiểm tra điều kiện chuyên môn. Một số vị trí trong lĩnh vực du lịch có thể chịu yêu cầu riêng theo quy định chuyên ngành.

Ý kiến của Luật sư Nguyễn Văn Hùng

“Đối với lao động được tuyển bổ sung trong mùa cao điểm, doanh nghiệp không nên vì thời gian làm việc ngắn mà bỏ qua việc xác lập đầy đủ quyền và nghĩa vụ của người lao động. Hợp đồng càng cụ thể về công việc, thời hạn và thời giờ làm việc thì càng thuận lợi cho quá trình quản lý và hạn chế tranh chấp.”

Ý kiến của Luật sư Hà Thanh Trang

“Nhân sự du lịch thường tiếp xúc trực tiếp với khách hàng và có thể được giao dữ liệu đặt phòng, lịch trình hoặc thông tin đoàn khách. Vì vậy, ngoài các điều khoản lao động cơ bản, doanh nghiệp nên chú trọng quy định về bảo mật, tài sản, dữ liệu và trách nhiệm bàn giao.”

Vì sao nên sử dụng biểu mẫu tại Hệ thống Mẫu Hợp Đồng?

Đặc thù của nhân sự du lịch là thời gian làm việc có thể ngắn nhưng công việc lại phụ thuộc nhiều vào lịch tour, mùa cao điểm, ca làm việc và địa điểm phục vụ. Một mẫu hợp đồng lao động thông thường có thể chưa bao quát hết những vấn đề này.

Tại Hệ thống Mẫu Hợp Đồng, các biểu mẫu được Team biên tập Mẫu Hợp Đồng xây dựng theo từng nhu cầu sử dụng cụ thể, chú trọng các nội dung như thời hạn, công việc, ca làm việc, đi tour, chi phí, tài sản và bảo mật thông tin.

Người dùng có thể tải mẫu, điền thông tin doanh nghiệp và người lao động, sau đó điều chỉnh các điều khoản theo vị trí và thực tế vận hành trước khi ký.

Kết luận

Hợp đồng lao động thời vụ phục vụ hoạt động du lịch phù hợp với nhu cầu bổ sung nhân sự trong mùa cao điểm, tour, sự kiện hoặc một chương trình du lịch có thời hạn xác định. Tuy nhiên, “thời vụ” chỉ phản ánh tính chất nhu cầu sử dụng lao động, không phải một loại hợp đồng lao động độc lập.

Khi soạn hợp đồng, doanh nghiệp cần xác định đúng loại hợp đồng, thời hạn, vị trí, công việc, địa điểm, thời giờ làm việc, tiền lương và các chế độ liên quan. Đối với ngành du lịch, nên bổ sung thêm các điều khoản về đi tour, di chuyển, lưu trú, đồng phục, tài sản, dữ liệu khách hàng và bảo mật để hợp đồng sát với thực tế vận hành.